Saundry Dalton-Smith, której wystąpienie na TED Talk podbiło internet, wyjaśnia to prosto: nasze zmęczenie często wynika z tego, że nie dostarczamy organizmowi wszystkich niezbędnych typów odpoczynku. Nawet jeśli śpisz jak zabita, dziesięć godzin przed ekranem, niekończące się spotkania i lista zadań do zrobienia sprawiają, że czujesz się wyczerpana. Dalton-Smith podkreśla, że „odpoczynek to najbardziej niedoceniana, bezchemiczna, bezpieczna i skuteczna alternatywna terapia dostępna dla nas za darmo”. Twoim antidotum na wieczne zmęczenie i wypalenie nie będą więc długie wakacje z nicnierobieniem, ale świadome rozpoznanie, jakiego rodzaju odpoczynku najbardziej potrzebujesz, i wprowadzenie małych, codziennych strategii, żeby go uzupełnić.
7 rodzajów odpoczynku – czego potrzebujesz?
Oto te magiczne siedem typów odpoczynku: fizyczny, umysłowy, duchowy, emocjonalny, społeczny, zmysłowy i twórczy. Każdy z nich ma swoje unikalne cechy, a ich niedobór objawia się na różne sposoby.
Odpoczynek fizyczny
Ten typ odpoczynku ma dwie strony: pasywną (sen, drzemki) i aktywną (joga, rozciąganie, masaż, dbanie o ergonomiczną pozycję w pracy). Same drzemki nie wystarczą! Jeśli odczuwasz bóle głowy, ciała, puchną ci nogi od długiego siedzenia, a plecy bolą, to znak, że potrzebujesz więcej aktywnego odpoczynku fizycznego. Co możesz zrobić? Oprócz spania i drzemek, spróbuj:
- Spacerować po lesie (to łączy fizyczny, psychiczny i sensoryczny!).
- Zapisać się na zajęcia taneczne (tu masz społeczny, twórczy i fizyczny!).
- Praktykować jogę (fizyczny, psychiczny i duchowy w jednym!).
- Regularnie się masować lub rolować wałkiem.
Odpoczynek umysłowy
Pamiętasz, jak leżysz w nocy i próbujesz zasnąć, ale twój umysł pędzi z prędkością światła? Albo wchodzisz do sklepu i zapominasz, po co przyszłaś? To typowe objawy deficytu odpoczynku umysłowego. Jeśli masz problemy z pamięcią i koncentracją, a nie jesteś po osiemdziesiątce, to zdecydowanie potrzebujesz oddechu dla głowy. Jak go znaleźć?
- Rób krótkie, ale regularne przerwy w pracy.
- Świadomie odcinaj się od myślenia o obowiązkach.
- Wypróbuj ćwiczenia relaksacyjne.
- Zanurz się w wciągającej lekturze, filmie czy serialu.
- Pobaw się ze zwierzakami domowymi.
- Pisz dziennik w formie strumienia świadomości.
Odpoczynek społeczny
Otaczasz się ludźmi, którzy, choć są super, jakoś tak… wysysają z ciebie energię? Mąż, dzieci, współpracownicy, a nawet obcy ludzie w sklepie – każdy może czerpać z twoich zasobów. Jeśli czujesz, że nie masz chwili dla siebie i wszyscy tylko biorą, a ty nic nie dostajesz w zamian, to sygnał, że brakuje ci odpoczynku społecznego. Szczególnie dotyczy to nauczycieli czy sprzedawców. Co zrobić, gdy czujesz przytłoczenie ludźmi?
- Znajdź czas na samotność.
- Otaczaj się ludźmi, przy których czujesz się bezpiecznie i swobodnie.
- Świadomie wyznaczaj granice.
- Rozmawiaj szczerze i otwarcie o swoich potrzebach.
- Ucz się uważnej komunikacji bez przemocy.
Odpoczynek duchowy
Potrzeby duchowego odpoczynku różnią się w zależności od wierzeń, ale sedno jest jedno: potrzeba przynależności i poczucie, że twoja praca ma większy sens. Jeśli idziesz do pracy i myślisz: „To, co robię, tak naprawdę nie ma znaczenia”, to prędzej czy później doświadczysz wypalenia. Jak połączyć się z pragnieniem sensu?
- Modlitwa lub medytacja (zarówno religijna, jak i świecka, np. mindfulness).
- Pomaganie innym ludziom.
- Zaangażowanie się w projekt, który rozwija cię jako człowieka.
- Udział w obrzędach religijnych lub rytuałach duchowych.
- Słuchanie inspirujących przemówień.
Odpoczynek sensoryczny
Telefony dzwonią, ekran komputera świeci, dzieci krzyczą, powiadomienia wyskakują – to wszystko to bodźce sensoryczne, które bombardują cię przez cały dzień. Nawet jeśli ich nie zauważasz, twoje ciało reaguje. Efekt? Irytacja, pobudzenie, a nawet gniew pod koniec dnia, choć rano czułaś się świetnie. Jak dać zmysłom odpocząć?
- Wyłącz urządzenia elektroniczne.
- Ogranicz czas spędzany online i zrób detoks informacyjny.
- Spędzaj czas w ciszy i samotności.
- Używaj słuchawek wygłuszających w pracy.
- Wypróbuj aromaterapię.
- Użyj filtrów światła niebieskiego w telefonie/komputerze.
- Ogranicz włączone światła w domu.
- Spaceruj po lesie, obcuj z naturą.
Odpoczynek emocjonalny
Czy czujesz, że zawsze musisz kontrolować swoje emocje i nigdy nie możesz być naprawdę sobą? To znak, że brakuje ci odpoczynku emocjonalnego. Często ukrywamy swoje uczucia, bo nie chcemy obciążać innych, np. dzieci informacjami o finansach, czy współpracowników o trudnych decyzjach. Ale brak wyrażania emocji prowadzi do wyczerpania. Jak pozwolić sobie na bycie autentyczną?
- Prowadź dziennik, skupiając się na spisywaniu emocji.
- Rozważ psychoterapię lub inne formy psychopomocy.
- Praktykuj medytację mindfulness, aby uświadamiać sobie emocje.
- Mów otwarcie o swoich emocjach, np. w rozmowie z bliskim przyjacielem.
Odpoczynek twórczy
Masz problem z burzą mózgów, innowacyjnością, rozwiązywaniem problemów? To może być deficyt odpoczynku twórczego. Kreatywność to nie tylko sztuka, to także zdolność do innowacji. Pandemia, ze wszystkimi zmianami i wyzwaniami, wymagała od nas ogromnych pokładów kreatywnej energii. Jak uzupełnić zasoby twórczej energii?
- Zajmij się pracami ręcznymi (makramy, robienie na drutach).
- Maluj, rysuj.
- Tańcz lub śpiewaj.
- Odwiedź muzeum czy galerię.
- Idź na koncert lub po prostu słuchaj muzyki.
- Czytaj poezję i prozę.
- Obcuj z naturą.
Zmień myślenie, znajdź swój odpoczynek
Uzupełnienie wszystkich siedmiu rodzajów odpoczynku wymaga zmiany myślenia. Kiedy zrozumiesz, że bycie zajętą nie równa się byciu produktywną, łatwiej będzie ci wkomponować czas na relaks w swój dzień, bez poczucia winy.
A jeśli wydaje ci się, że to niemożliwe, by zapewnić sobie aż tyle rodzajów odpoczynku, mam dobrą wiadomość! Wiele z nich naturalnie się zazębia. Spotkanie z przyjacielem może jednocześnie dać ci odpoczynek społeczny, emocjonalny i umysłowy. Skup się na tych formach odpoczynku, które przynoszą ci najwięcej korzyści. Nawet kilka minut różnego rodzaju regeneracji może sprawić, że poczujesz się bardziej produktywna, kreatywna i po prostu… szczęśliwsza.
Chcesz głębiej zanurkować w świat relaksu i odkryć techniki, które odmienią twoje samopoczucie? Mam dla Ciebie propozycję, która może być tym, czego szukasz. Co powiesz na udział w wyjątkowych wyjazdach „Aloha Camp”, gdzie wspólnie eksplorujemy różnorodne formy odpoczynku? To doskonała okazja, żeby odetchnąć od codzienności, poznać inspirujące osoby i pogłębić relację z samą sobą.
Masz pytania? Napisz do mnie na aloha@rebelyogagirl.com i pogadajmy!
